May 26, 2016

Een ontregelende vraag

Door: Tilburg Cobbenhagen Center | Categorie: Catholic Inspiration

Schermafbeelding 2016-05-25 om 09.16.54

- door Thijs Caspers

Wat gebeurt er als we de rust binnenlaten? Als we uit onze dagelijkse groef komen en onze smartphone en laptop eens voor een paar dagen in de la leggen? Het klinkt als een onbeduidend experiment. Toch zou het wel eens een groter effect kunnen hebben dan op voorhand gedacht. Waarschijnlijk zal het ook moeilijker zijn dan we denken. Gewend als we zijn aan prikkels en nieuwe informatie. De phone is nooit ver weg als we wachten op een trein, een bus, of een afspraak.

Dat de voortdurende verbondenheid met het internet ons van meer informatie voorziet dan dat we ooit durfden te dromen staat buiten kijf. Binnen een handomdraai is er een wereld van feiten beschikbaar. Zo worden we omringd door een ongekende stroom aan gegevens. Tegelijkertijd sluimert er bij mensen ook een aanzwellend verlangen naar rust en stilte. De zee aan informatie zorgt ervoor dat het moeilijker is om je hoofd boven water te houden. Waar is het overzicht in een steeds complexer wordend web van input? Wat zijn de juiste keuzes in een wereld zonder grenzen die suggereert dat alles mogelijk is? En wanneer is er ruimte om eens ontspannen adem te halen en niets te hoeven? Kloosters lijken vandaag de dag een nieuwe bestemming te hebben gevonden. Als oplaadpunten zijn zij een baken van rust in een wereld die continu in de hoogste versnelling staat. Als oasen zijn zij pleisterplaatsen voor de mens die smacht naar onthaasting.

Ja, wat gebeurt er als we de rust binnenlaten? Gaan we er anders van kijken? Vallen ons dingen op waar we voorheen overheen keken? Vele wijsheidstradities zullen dit volmondig beamen, dat mag geen verrassing heten. Onverwacht is echter de bijval uit medische hoek. In het bijzonder het hersenonderzoek. Waar onderzoek zich eerder vooral concentreerde op het doorgronden van verschillende deelgebieden van de hersenen, is er tegenwoordig een groeiende aandacht voor netwerken in ons brein. Een van deze netwerken in het ‘Default Mode Network’. Dit netwerk wordt actief wanneer mensen cognitief tot rust komen. Als we een stoepje vegen, een ommetje maken, of met de blik op oneindig uit het raam staren.

Cognitief tot rust komen lijkt veel belangrijker dan voorheen gedacht. Het ordent het geheugen: onze autobiografische ervaringen en indirect daarmee ook onze motorische herinnering. Tegelijkertijd lijkt het ‘Default Mode Network’ ook belangrijk te zijn voor onze creativiteit. De sluimerende activiteit tijdens momenten van rust, schept de ruimte voor de creatieve inval. Door de controle en de cognitieve activiteit los te laten kan het nieuwe en onverwachte tot ons doordringen. Door te balanceren tussen activiteit en passiviteit kan creativiteit tot bloei komen.

Maar wat betekent dit inzicht voor de academie? Welke plaats heeft een gezonde passiviteit binnen de universiteit? Het is een zachte maar uiterst ontregelende vraag. Heeft zij een plek, of verdwijnt de passiviteit onder de stortvloed aan targets, afspraken en prioriteiten die zich dagelijks aan ons opdringen? Durven we ruimte te scheppen voor een gezonde passiviteit? Durven we het aan ons op onverwachte wijze te laten veranderen? Zomaar wat gedachten die in me opkomen, turend uit het raam.

Comments are closed.

Tilburg Cobbenhagen Center

Het Tilburg Cobbenhagen Center stimuleert het gesprek over onderwerpen waarin de identiteit en missie van Tilburg University – 'Understanding Society' – tot uitdrukking komen en onderzoekt de betekenis daarvan in de hedendaagse academische context en samenleving.

Hiertoe brengen we in 'Communities of Practice' praktijkbeoefenaars, bestuurders en wetenschappers samen, zoeken we aansluiting bij waardendebatten die in de samenleving spelen en formuleren we onderzoeksvragen die van maatschappelijke meerwaarde zijn.

Op dit weblog lees je vanaf 26 september 2016 - de dag dat onze geheel vernieuwde website wordt gelanceerd - wat medewerkers van het Tilburg Cobbenhagen Center en onze interne en externe samenwerkingspartners zoal bezig houdt!

www.tilburguniversity.edu/
cobbenhagencenter

Communities of Practice